Skijanje je jedan od najljepših sportova, ali sigurno i jedan od sportova koji svojom nepravilnom tehnikom i drugim faktorima nosi određene rizike od povreda. Te povrede mogu biti lakše ili teže, u zavisnosti od načina na koji su zadobijene. Najčešći uzroci povreda kod skijaša su: nepravilna tehnika skijanja, umor, narušeno zdravstevno stanje, slaba vidljivost na stazi, prebrza i nekontrolisana vožnja, led na stazi, neodgovarajuća oprema itd.

U prošlosti je najčešći slučaj povređivanja bio lom potkoljenice, ali zbog savremenog dizajna ski opreme, broj takvih povreda se smanjio, ali se zato povećao broj povreda koljena.

Povrede koljena

Sigurno najčešća povreda kod skijaša jeste povreda koljena. Kada govorimo o povredi koljena, najčešće je u pitanju povreda nekog od ligamenata, a najčešće strada medijalni kolateralni ligament. Populacija koja najčešće strada od ove ozljede su početnici prilikom izvođenja ‘’pluga/klina’’ ili kod pada sa ukrštanim skijama. Simptomi: blagi bol koji se postepeno povećava sa unutrašnje strane koljena, a koji je jače izražen kod jačeg oslonca na nogu. Istegnuća i rupture ovoga ligamenta ukupno čine 20% od ukupnog broja povreda na skijanju, a odmah zatim po učestalosti strada prednji križni ligament (10-15%).

kneeanat                skiing-knee-injuries

Povreda prednjeg križnog ligamenta

Ova povreda često dolazi u kombinaciji sa povredom drugih struktura u koljenu, a najčešće skupa sa povredom medijalnog kolateralnog ligamenta i medijalnim meniskusom. Ova povreda ima slične simptome kao i povreda medijalnog k. ligamenta, a najčešće se dešava kada početnik pokušava ustati nakon pada a skije počnu da klize niz stazu i prilikom pokušaja uspostavljanja izgubljene ravnoteže.

Povrede ligamenata koljena mogu biti svrstane u tri stepena u zavisnosti od ozbiljnosti povrede. Prvi stepen je istegnuće ligamenta gdje nema nestabilnosti zgloba. Drugi stepen je djelimična ruptura ligamenta sa djelimičnom nestabilnosti u zglobu koljena, a treći stepen je potpuna ruptura ili kidanje ligamenta.

Povreda meniskusa

Povreda meniskusa se dešava u nekim ekstremnijim uslovima, a također je i ova povreda povezana sa nekom od prethodno navedenih povreda. Oštećenje meniskusa se dešava u 5-10% slučajeva, a uzrok je rotaciona sila koja djeluje na savijeno koljeno, koje je u tom momentu pod opterećenjem. Kod povrede meniskusa glavni simptom je bol, a otok koljena je obično minimalan ili srednje izražen. U krajnjem slučaju moguće je i blokiranje koljena odnosno nemogućnost potpunog ispravljanja koljena.

about_the_knee--01

Najčešći znakovi ozbiljnije povrede koljena su:

Deformitet zgloba koljena

Nesposobnost oslanjanja na nogu

Jak otok koljena

Blokada zgloba

Jaka bol na pritisak

Ukoliko zglob koljena jako otiče u prvih 2 sata od povrede to je znak da postoji krvarenje u koljenu što znači da je došlo do ozbiljne povrede prednjeg križnog ligamenta.

Kako tretirati povrede nastale prilikom skijanja?

Ukoliko se radi o lakšoj povredi, neposredno nakon što se desila povreda primjenjuje se RICE metoda oporavka:

R-rest (odmor)

I-ice (led)

C-compression (kompresija zavojem)

E-elevation (podizanje povrijeđenog dijela tijela-u ovom slučaju noge)

(Detaljnije o RICE metodi možete pročitati i u jednom od naših prethodnih članaka OVDJE )

Mogu se uzimati i nesteroidni analgetici za ublažavanje bolova. Ako je došlo do rupture prednjeg križnog ligamenta ili ozbiljne povrede meniskusa onda se pribjegava operativnom zahvatu, a ukoliko je došlo do rupture prednjeg kolateralnog ligamenta-onda se pribjegava imobilizaciji gipsom ili imobilizerom.

Neke od manje čestih povreda na skijanju (uglavnom kod padova) su: povreda glave, povreda palca i povreda ramena.

 gamekeeperslabel

Prevencija povreda

Osnova prevencije svake povrede u sportu pa tako i u skijanju jeste dobra fizička pripremljenost, sa naglaskom na dobru pripremljenost muskulature i zglobno-tetivnog sistema donjih ekstremiteta. Također, bitno je biti svjestan svojih ograničenih mogućnosti i ne skijati van tih mogućnosti koje nam pruža naša tjelesna sprema. Obratiti pažnju da skijaš bude zdrav, odmoran i dobro tjelesno pripremljen kako bi se maksimalno izbjegle bilo kakve povrede.